Δόξα & Καταστροφή: Ogre Pakistan

Η εποποιία στο Baintha Brakk ή Ogre (7.285m)

Τον Ιούλιο του 1977, μια μικρή ομάδα Βρετανών ορειβατών αποφάσισε να σκαρφαλώσει στα Ιμαλάια στην ευρύτερη περιοχή του Κασμίρ, στην κορυφή του όρους Baintha Brakk ή αλλιώς Ogre στα 7.285m. Και μόνο το όνομα «Ογκρ» (γαλλικής προέλευσης λέξη που αναφέρεται σε ανθρωποφάγα τέρατα) αποτύπωνε με παγωμένη καθαρότητα τη δυσκολία του εγχειρήματος. Είχαν ήδη προηγηθεί δύο αποτυχημένες προσπάθειες, το 1971 και το 1976.

Το Ogre βρίσκεται βαθιά στους άγριους γρανιτένιους όγκους της οροσειράς Karakoram, απομονωμένο, αδυσώπητο και με υψηλή τεχνική δυσκολία. Η πρώτη μεγάλη πόλη, το Skardu, βρίσκεται 75 χλμ. μακριά, ενώ λίγο πιο κοντά, στα 30 χλμ., βρίσκεται μόνο ένα μικρό χωριό, το Askole. Και μόνο η προσέγγιση της βάσης του λοιπόν είναι απαιτητική.

Καθώς όμως δεν είχε γνωρίσει ανθρώπινη μπότα, κραμπόν και πιολέ, οι νεαροί Βρετανοί το έβαλαν στόχο. Πριν ακόμα την έναρξη της αποστολής, τα προμηνύματα έφτασαν αντίξοα. Ο γιατρός της ομάδας, Charlie Clarke, αναγκάστηκε να αποχωρήσει πριν καν ξεκινήσει η αποστολή, ενώ ακόμα ένα μέλος, ο Dougal Haston, σκοτώθηκε σε ατύχημα στο σκι.

Την ομάδα πλέον αποτελούσαν οι Chris Bonington, Doug Scott, Mo Anthoine, Clive Rowland, Nick Estcourt και Tut Braithwaite. Αποφασισμένοι, αφοσιωμένοι, και απόλυτα δοσμένοι στον αλπινισμό, ήθελαν να τα καταφέρουν με καθαρά αλπικό στυλ. Χωρίς ομάδα υποστήριξης και πόρτερ από το basecamp και μετά, χωρίς σταθερά camp. Μόνο αυτοί, οι δυνάμεις τους και μια τρέλα που ωθεί τον άνθρωπο εκεί πάνω.

Στόχος: να γράψουν ιστορία. Μέθοδος: fast and light! Σχεδιασμός: απλός. Να χωριστούν σε μικρότερες ομάδες και να επιχειρήσουν διαφορετικές διαδρομές, όσο τους επέτρεπε το βουνό. Ο Doug Scott και ο Tut Braithwaite επέλεξαν μια direct διαδρομή σε έναν μαγευτικό βράχο, ενώ οι Chris Bonington, Clive Rowland και Nick Estcourt διάλεξαν μια ελικοειδή διαδρομή αριστερά της πρώτης ομάδας.

Τα σχέδια του βουνού όμως ήταν διαφορετικά. Πολύ σύντομα τους βρήκε μια κατολίσθηση. Ο Tut Braithwaite χτυπήθηκε στο πόδι και αναγκάστηκε να υποχωρήσει ενώ ο Nick Estcourt άρχισε να αρρωσταίνει και παρέμεινε στο basecamp. Έτσι, ο Doug Scott εγκατέλειψε την αρχική διαδρομή που είχε επιλέξει και ενώθηκε με την ομάδα του Chris Bonington. Και ξεκίνησαν…

Το βουνό τους καλωσόρισε όπως ξέρει η φύση να κάνει στον άμαθο άνθρωπο. Δίχως συναίσθημα, δίχως έλεος, άγρια, βάναυσα, με μια ψυχρή μαθηματική λογική φυσικών φαινομένων. Οι παράτολμοι αλπινιστές πέρασαν εννιά απίστευτα σκληρές μέρες πάνω στον τερατώδη πύργο. Ασφάλιζαν σχοινιά σε παγωμένα πεδία, κουβαλούσαν τα φορτωμένα σακίδια σε άγριους βράχους και έστηναν camp σε πλαγιές για διανυκτέρευση.

Τα έζησαν όλα: λιγοστό οξυγόνο, βίαιες και τρομακτικές καταιγίδες και ατέλειωτος, ανελέητος γρανίτης για σκαρφάλωμα να τεντώνει σχοινιά, νεύρα και αντοχές.

Στις 13 Ιουλίου, μόνο δύο από όλη την ομάδα άντεξαν να τα δώσουν όλα σε ένα τελευταίο push για την κορυφή, ο Doug Scott και ο Chris Bonington. Αναρριχήθηκαν σε απότομες τεχνικές διαδρομές, περνώντας άκρως επικίνδυνα σημεία με πάγο verglas (υαλόπαγος), ανεβαίνοντας επισφαλείς χιονισμένες πλαγιές… Και τα κατάφεραν!

Το δειλινό της 13ης Ιουλίου 1977, οι δύο νεαροί Βρετανοί αναρριχητές πάτησαν σε μια ασκαρφάλωτη κορυφή του πλανήτη. Καθώς ο ήλιος έδυε, έριξαν μια τελευταία ματιά στην αποστομωτική θέα, ατένισαν μακριά το K2 και τη Nanga Parbat και ξεκίνησαν την κατάβαση, για να γράψουν όντως ιστορία…

Λίγα μέτρα μόνο κάτω από την κορυφή, ο Scott γλίστρησε στον πάγο και έσκασε πάνω στο μέτωπο ενός βράχου. Το σχοινί άντεξε και τον κράτησε. Τα πόδια του ωστόσο δεν άντεξαν, τα έσπασε και τα δύο. Ο Bonington τον προσέγγισε γρήγορα.
Ήταν μόνοι τους, στα 7.000 μέτρα, χωρίς κάποιο μέρος για να προστατευτούν, χωρίς τροφή, χωρίς βοήθεια, με μια δύσκολη κατάβαση εμπρός τους. Ο Bonington έσυρε τον σύντροφό του λίγο πιο κάτω σε ένα πατάρι και πέρασαν εκεί μια παγωμένη νύχτα. Του έβαλε τα πόδια στις μασχάλες και στα σκέλια του και τα έτριβε όλη νύχτα για να μην πάθουν κρυοπαγήματα. Ύπνος; Ούτε για αστείο. Κάθε ώρα, κάθε λεπτό, μια μάχη ενάντια στο κρύο που δεν συγχωρεί…

Το επόμενο πρωί συνέχισαν την κατάβασή τους. Ανάμεσα σε καταιγίδες, χαμηλή ορατότητα, παγετό, χιονοστιβάδες σε αναμονή, ο Bonington άνοιγε βήματα στο χιόνι, έστηνε ασφάλειες, κατέβαζε τον Scott που σερνόταν στα γόνατά του. Πέρασαν έτσι λίγες ημέρες μέχρι που επιτέλους βρήκαν τον Mo Anthoine και τον Clive Rowland που είχαν παραμείνει χαμηλότερα. Έτρεξαν να τους βοηθήσουν. Τέσσερις σχοινοσύντροφοι πλέον, χώθηκαν σε μια παγοσπηλιά και περίμεναν δύο ολόκληρες μέρες μια καθηλωτική καταιγίδα να κοπάσει. Έξω από τη σπηλιά, ακούγονταν μόνο οι πανίσχυροι άνεμοι και ένα λευκό πέπλο που κάλυπτε την ύπαρξη. Δύο μέρες αφόρητης πείνας, λιώνοντας χιόνι, μοιράζοντας το ελάχιστο φαγητό που είχε απομείνει.

Ο Bonington σταδιακά άρχισε να καταρρέει. Η υπερπροσπάθεια των προηγούμενων ημερών του είχε κοστίσει: σπασμένα πλευρά κι ένας πρησμένος καρπός του χάριζαν απλόχερα πιρουνιές πόνου σε κάθε κίνηση.
Όταν πέρασε η καταιγίδα, βγήκαν έξω, έδεσαν τον Scott σε ένα αυτοσχέδιο φορείο και συνέχισαν τη βάρβαρη πλέον κατάβαση. Σύντομα, ο Bonington άρχισε να βήχει αίμα, ενώ τα σημάδια κρυοπαγήματος έκαναν την εμφάνισή τους στον τσακισμένο από μέρες Scott. Η κατάβαση προχωρούσε αργά και βασανιστικά και για τους τέσσερις, με την επίγνωση ότι απείχαν μέρες ακόμα από την ασφάλεια.

Όταν μετά από σχεδόν μια βδομάδα έφτασαν στο basecamp, το βρήκαν έρημο, δίχως ανθρώπινη παρουσία και δίχως εφόδια. Ο Anthoine έτρεξε να προλάβει τους πόρτερ και να φέρει βοήθεια. Και τα κατάφερε. Γύρισαν πίσω 12 πόρτερ και όλη η ομάδα πια ξεκίνησε τον μακρύ δρόμο της επιστροφής. Έσερναν τον Scott σε ένα φορείο κατασκευασμένο από διαλυμένα σχοινιά και αναρριχητικό εξοπλισμό, σε πάγο, λιθώνες και ορεινά μονοπάτια. Παραδίπλα ο Bonington ήταν σε οικτρή κατάσταση. Αίμα έβγαινε από τα πνευμόνια του, εξαντλημένος, λιμοκτονούσε κι η όρασή του είχε αρχίσει να θολώνει.

Όταν πια έφτασαν στο κοντινό χωριό, το Askole, το ελικόπτερο που είχε κανονιστεί δεν βρίσκονταν εκεί. Ο Bonington παρέμεινε εκεί έξι ακόμα βασανιστικές μέρες χωρίς φροντίδα και ιατρική περίθαλψη, ενώ για τον Scott η περιπέτεια συνεχίστηκε, καθώς οι πόρτερ τον κουβάλησαν για μέρες σε παγετώνες και απότομα περάσματα μέχρι την πόλη Skardu, απ’ όπου μεταφέρθηκε στο Rawalpindi και τον παρέλαβαν οι γιατροί. Όσο για τον Bonington, μεταφέρθηκε σκελετός πια με αεροδιακομιδή απευθείας στο Islamabad.

Το Ogre τους είχε επιτρέψει να ανέβουν. Μα το πιο σημαντικό; Τους είχε επιτρέψει να κατέβουν…

Βήματα στο χιόνι μπορούν να ανοίξουν σχεδόν όλοι. Στην κορυφή μπορούν να ανέβουν πολλοί. Μα όταν το πράγμα δυσκολέψει, η επιβίωση χαράσσεται πάνω σε σφυρηλατημένες φιλίες, σε μια ηθική που χτίζεται στην κακουχία που προσφέρει απλόχερα η φύση, και εν τέλει στη δύναμη ψυχής.

Η ανάβαση στο Ogre θεωρείται ένα από τα πιο δύσκολα ορειβατικά εγχειρήματα, και όχι άδικα. Μετά το 1977, γνώρισε τη δεύτερη ανάβασή του μόλις το 2001 και την τρίτη το 2012, ενώ μετράει συνολικά πάνω από 20 προσπάθειες.

Πηγές: